Korzystamy z plików cookies zapisujących dane użytkownika. Przeglądając naszą stronę wyrażasz zgodę na ich używanie. Według obecnie obowiązujących przepisów prawa możesz je wyłączyć zmieniając ustawienia przeglądarki. Więcej »

Rozumiem

Kiedy planujesz nas odwiedzić ?

Od Do

Stare Miasto i Wzgórze Zamkowe

Baszta Gotycka (Baszta Półokrągła)

Zrekonstruowana w latach 80 - tych ub. wieku jest, wraz z fragmentem murów obronnych, świadectwem gotyckich obwarowań staromiejskich. Basztę zbudowano z kamienia i oblicowano cegłą. Drewniane pomosty umożliwiały obrońcom dostęp do strzelnic. W okresie staropolskim we wnętrzu baszty wyrabiano grube świece kościelne, używając do tego lin konopnych, po których gorący wosk skapywał do form. Podczas remontu generalnego w 1993 r. odtworzono przypuszczalną formę zwieńczenia.

 

 

 

Baszta Zamkowa (Donżon)

Romańska wieża obronna, nazywana także „donżonem”, jest najstarszą budowlą na wzgórzu zamkowym. Została wzniesiona w 1. poł. XIII w. z kamienia i cegły. Wieża ma wysokość ok. 20 m a grubość jej murów w przyziemiu dochodzi do 4 m. Najwyższą kondygnację oświetla biforium -  charakterystyczny dla budowli romańskich otwór okienny podzielony na dwie części kamienną kolumienką.

Na szczycie wieży znajduje się taras widokowy, z którego roztacza się wspaniały widok na Stare Miasto i okolicę.

 

Brama Grodzka

Dawniej strzegła przejścia w obronnych murach miejskich. Była także łącznikiem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, dlatego też nazywano ją często „Bramą Żydowska”. Pierwotnie miała formę czworoboku opatrzonego hełmem, z dobudowanym później przedbramiem (tak jak Brama Krakowska). Pod koniec XVIII w. na polecenie Komisji Dobrego Porządku (Boni Ordinis) została przebudowana w stylu klasycystycznym i pozbawiona cech obronnych. Przypominają o tym data MDCCLXXXV oraz monogram SAR (Stanislaus Augustus Rex – Stanisław August Król), umieszczone na bramie od strony Starego Miasta.

W jej pomieszczeniach siedzibę ma Ośrodek Brama Grodzka - Teatr NN. Możemy tam zobaczyć makietę żydowskiej dzielnicy na Podzamczu, przedstawiającą jej wygląd przed II wojną światową.

Brama Krakowska

Brama Krakowska, jeden z symboli miasta, powstała w XIV w. wraz z murami miejskimi. Nazwę zawdzięcza historycznemu szlakowi, który prowadził z Krakowa przez Lublin do Wilna. Była punktem obserwacyjnym dla straży ogniowej, grano z niej także hejnał miejski. Zamieszkiwał ją również zegarmistrz, obsługujący znajdujący się na niej zegar.

Zasadniczy zrąb gotyckich murów zbudowany jest z cegły i kamienia, nadbudowa z zeszklonej cegły. Ośmioboczna, otynkowana wieża powstała w połowie XVI w. Budowlę nakrywa barokowy hełm z umieszczonym na jego szczycie monogramem SAR /Stanislaus Augustus Rex/ i datą 1782, pochodzący z okresu przebudowy dokonanej przez Dominika Merliniego.

Obecny wygląd bramy jest wynikiem prac konserwatorsko-budowlanych z lat 1959-64, kiedy to przywrócono jej historyczny wygląd, a wnętrze zaadaptowano na potrzeby Muzeum Historii Miasta Lublina.

Dawna Mansjonaria (Dom Wikariuszy)

Pierwotnie była to baszta w murach miejskich, z furtą prowadzącą z zamku do kościoła farnego. Po powołaniu w XVI w. grupy mansjonarzy (duchownych, których zadaniem było stałe opiekowanie się Farą) zaistniała potrzeba znalezienia dla nich budynku położonego jak najbliżej kościoła. Podjęto decyzję o przydzieleniu im baszty.

W wyniku kolejnych przekształceń została ono stopniowo obudowana przez istniejącą do dzisiaj kamienicę. Miejsce, w którym znajdowała się baszta wyodrębniono ceglanym kolorem.

Dawna Plebania - ul. Grodzka 11

Pierwotnie mieściła się tu plebania Fary św. Michała. W 2. poł. XIX w. w wyniku konfiskaty majątku należącego do kościoła, budynek przeszedł w ręce rosyjskie, a następnie został przekazany Gminie Wyznaniowej Żydowskiej. Mieścił się tu Żydowski Dom Sierot tzw. "ochronka" oraz sala schronienia dla żydowskich starców i kalek.

24 marca 1942 r., podczas likwidacji getta, wychowankowie sierocińca, opiekunki oraz starcy zostali rozstrzelani przez niemieckich nazistów.

Obecnie budynek jest siedzibą Młodzieżowego Domu Kultury „Pod Akacją”.

Kaplica Trójcy Świętej

Znajdująca się na Wzgórzu Zamkowym XIV-wieczna kaplica jest jednym z najważniejszych miejsc w Lublinie. Decydują o tym rusko-bizantyńskie malowidła, którymi w 1. poł. XV w. król Władysław Jagiełło nakazał ozdobić jej wnętrze. Malowidła przedstawiające treści religijne w duchu kościoła prawosławnego zdobią mury rzymskokatolickiej świątyni, co jest unikalnym symbolem koegzystencji kultury wschodnio- i zachodnioeuropejskiej. Wśród wizerunków świętych oraz scen biblijnych możemy dostrzec także freski przedstawiające samego Władysława Jagiełłę. Są to jedyne podobizny króla wykonane za jego życia.

W przyziemiu kaplicy znajduje się dostępne do zwiedzania Lapidarium. Znajduje się tam wystawa prezentująca m.in. zachowane fragmenty gotycko-renesansowych i renesansowych detali architektonicznych pochodzących z lubelskiego Starego Miasta oraz Zamku Lubelskiego.

 

Mały Ratuszek

Nazwa tej XVI-wiecznej kamienicy wiąże się z ciekawym faktem. Otóż na czas trwania sądów trybunalskich w Lublinie, odbywały się w niej posiedzenia Rady Miejskiej. Aby upamiętnić ten fakt nad wejściem do budynku wykonano dekorację sgraffitową w postaci herbu miasta.

 

 

 

 

 

Piwnica pod Fortuną

Mieści się w podziemiach kamienicy Lubomelskich (Rynek 8). Obejmuje dziesięć sal - w dziewięciu z nich znajduje się nowocześnie zaaranżowana wystawa składająca się z multimedialnych prezentacji, wizualizacji i eksponatów przybliżających historię Lublina. Dziesiąta sala to dawna winiarnia, której ściany pokryte są renesansową polichromią - wyjątkowymi w skali Polski malowidłami o tematyce świeckiej. Dziesięć obrazów rozmieszczonych na ścianach, okapie kominka i sklepieniu zawiera liczne odwołania do kultury antycznej (mitologii, literatury) oraz renesansowej obyczajowości. Polichromie pochodzą z drugiej poł. XVI wieku.




Piwnica pod Fortuną
Rynek 8
20-111 Lublin
Tel. +48 81 444 55 55
www.piwnica.lublin.eu
piwnica@lrot.pl

 

 

 

Plac po Farze

Nazwa placu pochodzi od pierwszego, zbudowanego w murach miasta kościoła parafialnego pw. św. Michała Archanioła, zwanego Farą. Według podań, w XIII w., wzniósł go Leszek Czarny w podzięce za zwycięstwo nad Jadźwingami. W XV w., od zachodu, dobudowano potężną wieżę widoczną z odległości 5 mil od Lublina.  Ze względu na zły stan budynku, Farę rozebrano w 1857 r. na rozkaz  gubernatora lubelskiego Albertowa. Znaczną część wyposażenia kościoła przeniesiono do ówczesnej katedry, a dzisiejszej Archikatedry Lubelskiej.

Makietę kościoła oraz rekonstrukcję jego fundamentów można obecnie ogladać na Placu po Farze. Jest to efekt prac rewitalizacyjnych prowadzonych na pocz. XXI w.

Plac Rybny

Plac Rybny to dawne miejsce targowe, na którym handlowano rybami złowionymi w Czechówce i jej rozlewiskach. Przy placu znajduje się kamienica Pawęczkowska, nazywana tak od nazwiska jednego z jej właścicieli. Nie wszyscy wiedzą, że pierwotnie miał to być kościół oo. Trynitarzy, jednak śmierć fundatora świątyni, Dominika Lubomirskiego, spowodowała przerwanie budowy. Niektórzy winą za niedokończoną inwestycję obarczają kamień nieszczęścia, który wówczas znajdował się właśnie w tamtej okolicy...

Rynek Starego Miasta

Rynek Starego Miasta został wytyczony prawie 700 lat temu, po nadaniu Lublinowi prawa miejskiego (15 sierpnia 1317 r.). W 1575 r. podczas pożaru znaczna część drewnianej zabudowy spłonęła, a w jej miejsce zaczęły powstawać wspaniałe murowane kamienice. Wiele z nich zachowało swoją zabytkową substancję oraz dekoracje sprzed wielu stuleci.

 

Rynek Starego Miasta - Kamienica Klonowiców, Rynek 2

Należąca niegdyś do Sebastiana Klonowica, wybitnego poety, rajcy i burmistrza. Jej fasadę zdobią sgraffitowe medaliony z wyobrażeniami poetów i pisarzy związanych z miastem: Biernata z Lublina, Mikołaja Reja, Jana Kochanowskiego i Wincentego Pola.

Rynek Starego Miasta - Kamienica Konopniców, Rynek 12

Uważana, nie bez racji, za najładniejszą lubelską kamienicę. Wyróżnia się wspaniałą, renesansową dekoracją rzeźbiarską fasady, która była wykonana ok. 1610 r. na zamówienie ówczesnych właścicieli kamienicy - mieszczańsko-szlacheckiego rodu Konopniców. Górę budynku zdobi okazała attyka. Odnowa fasady w 2004 r. przywróciła jej pełny urok.

Rynek Starego Miasta - Kamienica przy ul. Złotej 3

Jak większość staromiejskich kamienic i ta posiada XVI-wieczną metrykę. Od końca XIX, prawie do końca XX w. należała do zasłużonej dla miasta rodziny Riabininów. Mieszkał w niej m.in. Jan Riabinin – historyk i archiwista, badacz dziejów Lublina.
Od 2001 r. w budynku mieści się Muzeum Literackie im. Józefa Czechowicza.

Teatr Stary

Był to pierwszy stały teatr w Lublinie oraz jeden z pierwszych w Polsce. Został wzniesiony w 1822 r. wg projektu Łukasza Rodakiewicza - właściciela teatru. Budynek otrzymał skromne detale klasycystyczne: arkady, maski i gryfy. Widownia liczyła w sumie 334 miejsca. Teatr Stary funkcjonował do roku 1887, tj. do czasu otwarcia reprezentacyjnego Teatru Miejskiego przy obecnej ul. Narutowicza. Na początku XX w. budynek zaadaptowano na kino zwane "Theatre Optique Parisien", następnie "Rialto", „Wiedza”, „Panteon” i „Adria”. Po II wojnie światowej do lat 80-tych funkcjonowało tu kino „Staromiejskie”. Seanse odbywały się do lat 80-tych i od tego czasu budynek stopniowo popadał w ruinę. Gruntowne prace remontowe, zakończone w 2012 r., przywróciły Teatr Stary do czasów dawnej świetności.

Trybunał Koronny (Stary Ratusz)

Okazały budynek w samym sercu staromiejskiego rynku w czasach swojej świetności pełnił funkcję Trybunału Koronnego (1578 – 1794) - najwyższego sądu szlacheckiego, powołanego przez króla Stefana Batorego. Lubelski Trybunał był jednym z dwóch, obok Piotrkowa Trybunalskiego, na terenie dawnej Korony. Do Lublina zjeżdżała szlachta z całej Małopolski, aby rozstrzygać sporne sprawy. Przekupstwo sędziów oraz niesprawiedliwe wyroki przesądziły o rozwiązaniu tej instytucji. Jednym z najsłynniejszych przykładów przekupstwa był tzw. Sąd diabelski, który miał ponoć miejsce w 1637r. Około 150 lat później Dominik Merlini – nadworny architekt króla Stanisława Augusta, przebudował gmach dawnego Trybunału Koronnego, nadając mu dzisiejszy kształt.

Obecnie w budynku znajduje się Pałac Ślubów, a w jego piwnicach ma swój początek Lubelska Trasa Podziemna.

Wieża Trynitarska

Okazała Wieża Trynitarska była kiedyś niepozorną furtą w zabudowaniach przylegającego do murów miejskich kolegium jezuickiego. Dopiero po przebudowie w 1819 r. według projektu Antonio Corazziego, 60-metrowa wieża zaczęła dumnie górować nad miastem. Ze szczytu wieży spogląda blaszany kogucik, który według legendy przestrzegał mieszkańców Koziego Grodu przed zbliżającym się niebezpieczeństwem. Podobno do dziś czuwa nad miastem…

We wnętrzu mieści się interesujące Muzeum Archidiecezjalne Sztuki Sakralnej, gromadzące kolekcję, pochodzącej z terenu Lubelszczyzny, rzeźby sakralnej oraz wiele innych ciekawych eksponatów.

Na jej ostatnim piętrze znajduje się taras widokowy, z którego można podziwiać panoramę Lublina. Aby się tam dostać trzeba pokonać aż 207 schodków.

Zamek Lubelski

Zlokalizowane u zbiegu Bystrzycy i Czechówki, otoczone rozlewiskami wzgórze było trudne do zdobycia. Walory naturalne zadecydowały, że prawdopodobnie już w VI w. powstała tu wczesnośredniowieczna osada o charakterze obronnym.

Wzniesiony na wzgórzu w I poł. XIV w. przez Kazimierza Wielkiego gotycki zamek, popadł w ruinę wskutek działań wojennych w 2 poł. XVII w. i ostatecznie został rozebrany w XVIII w. Z dawnego zespołu zamkowego do dzisiaj zachowała się tylko XIII-wieczna romańska wieża zwana donżonem, gotycka kaplica Trójcy Świętej oraz fragment gotyckiej baszty zwanej żydowską.

Obecny, neogotycki kompleks budynków wzniesiono w latach 1824-26 z przeznaczeniem na więzienie, wykorzystywane przez rosyjskie i austriackie władze zaborcze, niemieckich okupantów a także władze PRL do 1954 r.

Zabudowania zamkowe są siedzibą Muzeum Lubelskiego, którego zbiory zgromadzono w kilku działach, m.in.: archeologicznym, numizmatycznym, militariów czy etnograficznym. W galerii malarstwa eksponowany jest słynny obraz Jana Matejki "Unia Lubelska", a także cenne płótna twórców polskich i zagranicznych.

Zespół Kościelno-Klasztorny Dominikanów

Zakon dominikanów przybył do Lublina prawdopodobnie już w 1230 r. Początkowo ich świątynia była drewniana, a następnie na jej miejscu powstał kościół murowany pw. św. Stanisława Biskupa i Męczennika.

Wielki pożar Lublina w 1575 r. znacząco pogorszył stan kościoła. Podczas  przebudowy na pocz. XVIII w., według projektu Rudolfa Negroniego, wykonano nowe sklepienie oraz fasadę, w duchu obowiązującego stylu - renesansu lubelskiego.

Jednym z najważniejszych wydarzeń, jakie miały tu miejsce, było odprawienie nabożeństwa dziękczynnego po zawarciu Unii Polsko-Litewskiej w 1569 r. z udziałem króla Zygmunta Augusta.

W świątyni przechowywano fragment Drzewa Krzyża Świętego, z którym wiąże się wiele ciekawych historii. Według legendy, przywiózł je do Lublina biskup kijowski Andrzej w 1420 r. Niestety, w 1991 r. relikwie zostały skradzione i do dnia dzisiejszego ich nie odnaleziono.

Od 1967 r. kościół dominikanów posiada tytuł bazyliki mniejszej, nadany przez papieża Pawła VI.

Przylegający do kościoła klasztor, powstawał etapami do XVIII wieku. Jak głosi tradycja, w klasztornym refektarzu podpisano akt Unii Lubelskiej w 1569 r. Podczas zakończonego w 2012 r. remontu w północnym skrzydle klasztoru utworzono ekspozycję, w której zgromadzono przedmioty związane z zakonem. Najcenniejsze eksponaty można podziwiać w klasztornym skarbcu.