Korzystamy z plików cookies zapisujących dane użytkownika. Przeglądając naszą stronę wyrażasz zgodę na ich używanie. Według obecnie obowiązujących przepisów prawa możesz je wyłączyć zmieniając ustawienia przeglądarki. Więcej »

Rozumiem

Kiedy planujesz nas odwiedzić ?

Od Do

Szlaki / Szlak Pamięci Żydów Lubelskich

Szlak Pamięci Żydów Lubelskich

niebieski, 12 przystanków, 2 - 4 godz.

Lublin należy do tych miast Polski, w których przez stulecia mogła rozwijać się swobodnie kultura hebrajska. Bujny rozkwit nauk judaistycznych spowodował, że nasze miasto określano mianem Jerozolimy Królestwa Polskiego a nawet żydowskim Oxfordem. W XVI w. zaczęły ukazywać się w Lublinie pierwsze modlitewniki i książki hebrajskie. W 1578 r. powstała słynna oficyna drukarska, którą założył Kalonymos, syn Mordechaja Jaffe. Tradycje drukarskie i wydawnicze podtrzymywał w XIX w. Samuel Arct, przenosząc je później do Warszawy. W XVI-XVII w. działał w Lublinie Sejm Czterech Ziem (Waad Arba Aracot), który pełnił rolę organu samorządowego dla wszystkich Żydów z Rzeczypospolitej.

Tu w XVIII w. urodził się, nauczał i został pochowany Jakub Izaak Horowic – jeden ze współtwórców chasydyzmu polskiego, zwany Widzącym z Lublina. Nasze miasto rozsławił na całym świecie wywodzący się z Lubelszczyzny laureat literackiej nagrody Nobla -  Izaak Bashevis Singer,  który w jednej ze swoich głośnych powieści pt. Sztukmistrz z Lublina ukazał losy żydowskiego bohatera w XIX-wiecznych realiach.

Pierwsze wzmianki o Żydach w Lublinie pochodzą z 2. poł. XV wieku; prawdopodobnie istniała już wtedy gmina żydowska.

Głównym centrum osadniczym, religijnym i polityczno-administracyjnym lubelskich Żydów były okolice zamku, wraz z częścią Starego Miasta. Tereny te zaczęto z czasem nazywać miastem żydowskim. Osadnictwo żydowskie rozwinęło się również w dzielnicy Kalinowszczyzna, na Piaskach zwanych Kazimierzem Żydowskim (dzisiaj okolice dworca kolejowego) a także na Wieniawie. 

Żydzi zawsze stanowili znaczący odsetek obywateli Lublina; np. w 1602 r. żyło tu prawdopodobnie ok. 2 tysięcy osób wyznania mojżeszowego, podczas gdy całe miasto liczyło ok. 8 tys. mieszkańców; w 1865 r. Żydzi stanowili 39,2% obywateli miasta, natomiast w 1931 r. było to 4,6% ogółu lublinian - tj. 38 937 osób. 

Eksterminacja narodu żydowskiego, dokonana przez niemieckich nazistów w czasie II wojny światowej wraz z likwidacją całych dzielnic z synagogami i kirkutami sprawiły, że do dzisiaj zachowała się tylko część obiektów świadczących o codziennym życiu, kulturze i obyczajach lubelskich Żydów.

  1. Szlak Pamięci Żydów Lubelskich - Dawna dzielnica żydowska
  2. Szlak Pamięci Żydów Lubelskich - Wzgórze Zamkowe
  3. Szlak Pamięci Żydów Lubelskich - Widzący z Lublina
  4. Szlak Pamięci Żydów Lubelskich - Dawny kompleks synagogalny
  5. Szlak Pamięci Żydów Lubelskich - Stary Kirkut
  6. Szlak Pamięci Żydów Lubelskich - Nowy cmentarz żydowski
  7. Szlak Pamięci Żydów Lubelskich - Jeszywas Chachmej Lublin
  8. Szlak Pamięci Żydów Lublina - Dawny szpital żydowski
  9. Szlak Pamięci Żydów Lubelskich - Pomnik Ofiar Getta
  10. Szlak Pamięci Żydów Lubelskich - Dawna siedziba Komitetu Żydów w Polsce
  11. Szlak Pamięci Żydów Lublina - Dawna Plebania (dawny żydowski dom sierot)
  12. Szlak Pamięci Żydów Lublina - Brama Grodzka