Stojący na skwerku przy ul. Żwirki i Wigury oraz Al. Racławickich, autorstwa J. Pastwy; poświęcony jest (urodzonemu w Lublinie przy ul. Rynek 17) kompozytorowi i wirtuozowi skrzypiec, którego sława rozpowszechniła się na całym kontynencie europejskim a także w Stanach Zjednoczonych.

Początkowo Henryk Wieniawski koncertował on z bratem Józefem (wybitnym pianistą), występując m.in. w Warszawie, Lublinie, Rosji, Wiedniu, Krakowie, Gdańsku, w Niemczech, a następnie grał wspólnie z Antonim Rubinsteinem i Alfredem Piattim. W 1860 roku dał koncert w Lublinie z okazji wystawy rolniczej. W ciągu 8 miesięcy, na przełomie lat 1872-73 wystąpił na 215 koncertach w USA, odnosząc ogromne sukcesy. Przez następne lata grał w całej Europie. Za swój talent i pracę uzyskał szereg nagród, wyróżnień a także wysokie odznaczenia państwowe w wielu krajach. Był więc ambasadorem kultury polskiej i obywatelem świata, co w okresie utraty niepodległości przez Polskę miało duże znaczenie polityczne.

Pomnik stoi w pobliżu Filharmonii Lubelskiej, której patronuje Wieniawski. Również Towarzystwo Muzyczne w Lublinie nosi jego imię. Obie instytucje są organizatorami Międzynarodowych i Ogólnopolskich Konkursów Młodych Skrzypków, promujących zarówno H. Wieniawskiego jak i nasze miasto.