Aby obcować ze sztuką należy wybrać się do galerii, muzeum, albo... po prostu wyjść na ulicę. Murale stają się co raz bardziej popularne w przestrzeni miejskiej. Nie inaczej jest w Lublinie. W ostatnich latach powstało wiele niezwykłych prac. Przedstawiamy 18 z nich, zlokalizowanych w centrum, które możesz obejrzeć podczas kilkugodzinnego spaceru. Tylko zabierz wygodne buty, do przejścia jest kilka kilometrów. Będzie warto!

* Zdjęcia wszystkich opisanych murali w większym rozmiarze, znajdują się w galerii na dole artykułu.


 1. Zacznijmy od Starego Miasta. Najbardziej znany widok Lublina pochodzi z dzieła Brauna i Hogenberga pt. "Civitates orbis terrarum", wydanego w 1618 r. w Kolonii. Widok przedstawia miasto z czasów „złotego wieku”, czyli z przełomu XVI i XVII w. Na jednym z podwórek ulicy Jezuickiej 1, tuż przy Bramie Krakowskiej, w 2015 r. powstał mural prezentujący wspomniany widok. Wykonał go student Wydziału Artystycznego UMCS Marcin Proczek.

2. Bohaterką muralu na patio przy ul. Grodzkiej 7 jest... koronka. Malowidło odnosi się bezpośrednio do tematu przewodniego jednej z najważniejszych imprez odbywających się w Lublinie - Jarmarku Jagiellońskiego, który odbył się w sierpniu 2018 roku. Wykonała go NeSpoon - ceniona polska artystka tworzyąca na pograniczu street artu, tradycyjnej ceramiki warsztatowej, rzeźby i malarstwa. 

dsc 09753. Zrealizowany wzdłuż rzeki Czechówki, tuż przy galerii handlowej Tarasy Zamkowe (al. Unii Lubelskiej) mural upamiętnia dzielnicę żydowską. Jest to czarno-biały kolaż zdjęć wykonanych przez Stefana Kiełsznię w latach 30. XX w., na ulicach Nowej, Lubartowskiej i Kowalskiej. Możemy zobaczyć stare kamienice z szyldami w języku polskim i jidysz, a także spacerujących ludzi. Projekt został zrealizowany przez Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN”.

4. Na ścianie budynku IV Liceum Ogólnokształcącego im. Stefanii Sempołowskiej przy ul. Szkolnej 4 powstała geometryczna abstrakcja w ramach Festiwalu Open City 2015. Autorem jest Nawer - absolwent wydziału architektury i urbanistyki w Krakowie. Dzięki położeniu na wzgórzu Czwartek mural jest bardzo dobrze widoczny nawet z placu Zamkowego. 

5. Przy ulicy Targowej 5 znajduje się ciekawy mural z 2012 r. wykonany przez ekipę The Krasnals. Przedstawia on uproszczone wizerunki skwaszonych krasnali, kontrastujący z nimi czerwony napis „Jest super”. Poniżej znajduje się mniejszy napis w języku angielskim „Wielki Krasnal tu był i powróci”. Malowidło powstało w ramach projektu Pracowni Sztuki Zaangażowanej „Rewiry”. Według środowiska artystycznego może być traktowane jako „komentarz do przesadnego i niewytłumaczalnego optymizmu Polaków w obliczu pogarszającego się stanu państwa”. Ma zwracać uwagę na zamiatanie problemów społecznych pod dywan. „Jest super” to również nawiązanie do piosenki zespołu T.Love. 

6. Idąc ulicą Lubartowską mamy okazję zobaczyć kilka murali. Na budynku nr 69 znajduje się malowidło związane z Cydrem Lubelskim oraz Lubelskim Świętem Młodego Cydru. Dzieło powstało w 2016 r. z inicjatywy firmy Ambra i Urzędu Miasta Lublin. Autorami są grupa Magnifiko oraz polski ilustrator i grafik Karol Banach.

murale17. Ukraiński twórca Aleksiej Kislow jest autorem muralu przy ul. Lubartowskiej 55. Praca kojarzyć się może trochę z klimatem „Alicji w Krainie Czarów”. Przedstawia kota z kobiecą twarzą, siedzącego pod drzewem-grzybem. W tle zabudowa miejska i gwieździste niebo. Obraz ma jednak głębsze znaczenie, tak pisze o nim sam autor: „W swojej pracy posługuję się symbolami. Niektóre z nich wykorzystuję częściej niż inne. Jednym z moich ulubionych jest drzewo, które w różnych kulturach ma inne znaczenie. Dla mnie drzewo jest osią świata i podstawą wszechrzeczy. Miasto, które wyrasta wokół niego odzwierciedla Europę Wschodnią. Natomiast półprzejrzysty kot symbolizuje jej duchowy rozwój. Ptak i owoc w koronie drzewa to przyszłość i dalszy rozwój.” 

8. Po sąsiedzku, przy Lubartowskiej 57 widzimy spętanego smyczą człowieka, psa i kość. Mural stworzył w 2014 r. w ramach Lubelskiego Festiwalu Grafitti w 2014 r. duet Etam Cru - Przemysław Blejzyk „Sainer” i Mateusz Gapski „Bezt”, absolwenci ASP w Łodzi.

9. Na skrzyżowaniu ulic Cyruliczej i Furmańskiej znajdziemy mural „Marzenia do gwiazd” zrealizowany przez Dom Słów i Fundację Krajobrazy w ramach Miasta Poezji w 2017 r. Autorem jest Oleksiy Chekal.

10. Druga praca zlokalizowana w tym miejscu nosi tytuł „Czułość Ryb”. Malarska fantazja na temat Lina, projektu Rafała Ereta, nawiązuje do genezy nazwy "Lublin". 

28379719 2064950400200938 6135248733167830080 n kopia11. Mural poświęcony pojazdom komunikacji miejskiej w Lublinie, wykonany został przy ul. Peowiaków, przez francuskich artystów Zoer CSX i Velvet Csx. 

12. Malowidło autorstwa Monstfura "Kto pije i pali ten nie ma robali", przy ul. Dolnej 3 Maja, powstało w ramach projektu Pracowni Sztuki Zaangażowanej Społecznie "Rewiry". 

13. Na sąsiadujących kamieniach przy ulicy Jasnej możemy podziwiać dwie grafiki. Jedna z nich (ul. Jasna 3), związana jest z Nocą Kultury w 2012 r. Przy malowaniu współpracowali artyści polscy oraz ukraińscy członkowie grupy „Interesni kazki”. Pudełko, kryształy, klepsydra, ptak, człowiek... Dzieło jest tak kolorowe i niejednoznaczne, że interpretację zostawiamy Wam.

14. Budynek na rogu ulicy Jasnej i Ewangelickiej, ozdobiono transkrypcją tekstu polskiej piosenki „Gdzie jest ta ulica? Gdzie jest ten dom?” w języku jidysz. Powstał on w 2011 r. w ramach Festiwalu Open City/Otwarte Miasto. Autorem jest Mariusz Tarkawian.

15. Zainspirowany Carnavalem Sztukmistrzów kolorowy malunek w pobliżu Astorii i KFC, widoczny z ul. Lipowej, wykonał duet Cekas i Lump.

16. Mural na zewnętrznej ścianie sali gimnastycznej V Liceum Ogólnokształcącego im. Marii Skłodowskiej-Curie przy ul. Lipowej 7 powstał dzieki wygranej uczniów szkoły w konkursie „Wyloguj się do życia..., a robi się to TAK!”. Stworzyła go grupa Magnifiko z Francji.

dsc0125717. Przy ul. Narutowicza 59 mamy okazję zobaczyć obraz autorstwa poznańskiego muralisty Tone, związany z Festiwalem Wschód Kultury - Inne Brzmienia. Przedstawia niewidomą postać wsłuchującą się w dźwięk zegarów.

18. Przy ulicy Zamojskiej 47 znajduje się mural pt. „Wjazd generała Zajączka do Lublina”. Projekt przygotowany został z okazji Wielkiego Jubileuszu 700-lecia Miasta. Przedstawia panoramę południowej części miasta z początku XIX wieku. Inspiracją był obraz autorstwa Philipa Dombecka, wiszący obecnie w gabinecie prezydenta Lublina.

To tylko wybrane przykłady lubelskiego street artu. Zachęcamy do długich spacerów ulicami Lublina i odkrywania pozostałych. Miejcie oczy szeroko otwarte, sztuka często czeka na Was w najmniej oczekiwanych miejscach.

W zwiedzaniu śladem lubelskich murali przydatna będzie aplikacja Art of Streets dostępna na Google Play.